To comiesięczne spotkania z naukowcami i popularyzatorami nauki, dawka aktualnej wiedzy o kosmosie, wspólne obserwacje nocnego nieba podczas których można dowiedzieć się o tym jak zacząć przygodę z podziwianiem czy fotografowaniem nocnego nieba.
wykłady | obserwacje | wymiana doświadczeń | doradztwo sprzętowe
Dla wszystkich tych, których interesują: astronomia, astronautyka, przemysł kosmiczny, meteorologia i inne dziedziny związane z kosmiczną pasją!
Najbliższe spotkania:
Obserwacje Heweliusza a współczesna astronomia
16 stycznia 2025 r. (piątek) | 19:00 | wstęp wolny | ZAPISY
Opis:
Jan Heweliusz był cenionym astronomem na skalę europejską XVII wieku. Znany był i jest, z precyzyjnych map nieba czy rycin Księżyca. Zasłynął również z dokładnych obserwacji komet, położenia plam słonecznych, zaćmień Słońca, obserwował również zmiany jasności kilku gwiazd zmiennych! Czy jego odkrycia i wyniki obserwacji mają znaczenie we współczesnej astronomii?
Prowadzący: prof. dr hab. Piotr Gnaciński
Astrofizyk pracujący na Uniwersytecie Gdańskim. Zajmuje się głównie badaniem materii międzygwiazdowej w oparciu o widma z teleskopów satelitarnych (HST, IUE, FUSE). Jego zainteresowania naukowe to: ekstynkcja międzygwiazdowa, międzygwiazdowe linie atomowe i cząsteczkowe, rozmyte linie międzygwiazdowe, rotacja Galaktyki i aktywność słoneczna. Juror w konkursie AstroCamera – specjalista od zjawisk atmosferycznych.
Po wykładach zapraszamy na wspólne obserwacje nieba przez teleskopy*
*w przypadku złych warunków pogodowych, odbędzie się pokaz nieba za pomocą programów do pokazu nieba.
Poprzednie spotkania:
Historia „pierwszej gwiazdki”
19 grudnia 2025 r. (piątek)
Opis:
Każdego roku, gdy nadchodzi grudzień, coraz częściej zerkamy w niebo, wypatrując „pierwszej gwiazdki”. Zimowe niebo potrafi być niezwykle hojnie — już po zmroku możemy dostrzec nawet dwie jasne gwiazdy, które jako pierwsze rozświetlają mrok. Warto jednak zachować czujność, bo czasem to nie gwiazdy, a planety zwodzą nas swoim blaskiem.
Fenomen tzw. Gwiazdy Betlejemskiej od wieków fascynuje zarówno astronomów, jak i historyków. Wciąż powstają nowe hipotezy próbujące wyjaśnić, czym naprawdę było to niezwykłe zjawisko. Podczas prelekcji uczestnicy będą mogli zobaczyć symulację nieba sprzed dwóch tysięcy lat oraz poznać najnowsze naukowe interpretacje tej niezwykłej historii.
Prowadzący: Sebastian Soberski
Psychologia prosto z orbity – o projekcie, który Sławosz zabrał na ISS
21 listopada 2025 r. (piątek)
Opis:
Niedawno byliśmy świadkami lotu pierwszego Polaka – Sławosza Uznańskiego – Wiśniewskiego na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Wielokrotnie przekładany moment startu, lot rakietą, a w końcu dotarcie na ISS, gdzie panują niezwykle wymagające warunki do życia. Towarzyszący astronaucie stres i izolacja mogą negatywnie wpływać na jego samopoczucie i wydajność. Jeden z eksperymentów naukowych, nad którym pracował Sławosz podczas misji IGNIS to „Neurofeedback EEG” – wspierający odporność psychiczną oraz utrzymujący efektywność realizacji precyzyjnych działań w trudnych warunkach mikrograwitacji. Przed, w trakcie oraz po locie Sławosza zostały przeprowadzone specjalistyczne testy. Prof. Marcin Dornowski (autor i kierownik projektu) z Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku opowie o procesie przygotowania swojego „kosmicznego olimpijczyka”.
Prowadzący: dr hab. Marcin Dornowski, prof. AWFiS, prorektor ds. Studenckich i Kształcenia AWFiS w Gdańsku, autor i kierownik projektu „Neurofeedback EEG”, uczestniczył w ostatnich przygotowaniach do historycznej misji IGNIS / AX-4 na Międzynarodową Stację Kosmiczną.
Jej osobliwość – czarna dziura
17 października 2025 r. (piątek)
Opis: Czarne dziury – tajemnicze obiekty, które nie pozwalają uciec nawet światłu – od dziesięcioleci fascynują naukowców i pobudzają wyobraźnię każdego człowieka. W trakcie wykładu poznamy różne rodzaje czarnych dziur, metody ich wykrywania oraz najnowsze odkrycia dokonane przede wszystkim dzięki europejskiej misji kosmicznej Gaia. Dowiemy się, w jaki sposób mikrosoczewkowanie grawitacyjne pozwala „zobaczyć” niewidzialne oraz jak czarne dziury mogą być kluczem do zrozumienia natury ciemnej materii. Opowiem także, w jaki sposób amatorzy astronomii oraz szkoły mogą aktywnie włączyć się w badania naukowe, wykorzystując dostępne technologie i niewielkie teleskopy.
Prowadzący: prof. dr hab. Łukasz Wyrzykowski (Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego; Zakład Astrofizyki Narodowego Centrum Badań Jądrowych) – astronom aktywnie uczestniczący w wielu międzynarodowych projektach badawczych. Wykładał i pracował m.in. na Uniwersytetach w Cambridge, Tel Awiwie oraz Santa Barbarze. Prowadzi badania nad czarnymi dziurami oraz ciemną materią w naszej Galaktyce, wykorzystując m.in. zjawisko mikrosoczewkowania grawitacyjnego. Od wielu lat zaangażowany w kosmiczną misję Gaia Europejskiej Agencji Kosmicznej, projekt OGLE (Optical Gravitational Lensing Experiment) oraz konsorcjum ENGRAVE, badające optyczne odpowiedniki zjawisk fal grawitacyjnych.
W 2025 roku powołał fundację EASST.eu (European Astronomical Society of Small Telescopes), w której koordynuje budowanie mostów między naukowcami a pasjonatami astronomii wykorzystującymi małe teleskopy do badań naukowych.
Nasze miejsce we Wszechświecie – od Układu Słonecznego po struktury wielkoskalowe
19 września 2025 r.
Opis: Człowiek – mieszkaniec niewielkiej, niebieskiej planety – od wieków dąży do zrozumienia swojego miejsca we Wszechświecie. Jego poznawcze ambicje prowadzą do stopniowego odkrywania tajemnic kosmicznego otoczenia. Gdzie właściwie się znajdujemy w ogromie kosmosu? Jaką rolę pełnimy? I ile jeszcze przed nami do odkrycia? Podczas wykładu przyjrzymy się budowie dotychczas poznanego Wszechświata oraz zastanowimy się nad trudnym, ale fascynującym zagadnieniem jego nieskończoności. Wspólnie spróbujemy zrozumieć strukturę kosmosu i granice naszej wiedzy – tej już zdobytej i tej, która dopiero przed nami.
Prowadzący: dr hab. Andrzej Strobel (Centrum Astronomii, UMK w Toruniu) badania naukowe prowadził w dziedzinie astronomii galaktycznej, od lat zajmuje się popularyzacją astronomii w Obserwatorium Astronomicznym w Piwnicach.
Partnerzy: Obserwatorium Astronomiczne Gdańskich Szkół Autonomicznych
