Nazwa projektu: „Pracownia Rzemiosł Dawnych w zabytkowym obiekcie Kaponiery Środkowej”
Wartość projektu: 2 597 089,16 zł w tym 85 % dofinansowane z Funduszy Europejskich dla Pomorza.
Działanie: FEPM.06.10 Infrastruktura kultury
Projekt zakłada remont Kaponiery Środkowej na Górze Gradowej i przystosowanie jej do prowadzenia działalności zgodnej ze statutem Hevelianum.
Planowane jest utworzenie Pracowni Rzemiosł Dawnych, w której prowadzone będą praktyczne zajęcia edukacyjne odnoszące się do historii Gdańska przez pryzmat historii cechów rzemieślniczych, stanowiących w danych czasach o sile gospodarczej miasta. Ma to również znaczenie w kontekście promowania pracy ręcznej i ginących obecnie zawodów. Część Kaponiery Środkowej wykorzystana zostanie na uruchomienie nowej wystawy stałej poświęconej bogatej i różnorodniej historii obiektu, jej umiejscowieniu w kontekście historii Fortu Góry Gradowej i całego Gdańska. To wszystko przełoży się na wzmocnienie wśród lokalnej społeczności poczucia lokalnej tożsamości.
Uwzględnienie w projekcie działań z zakresu promocji zabytkowej Kaponiery Środkowej i upowszechniania jej historii w kontekście historii Góry Gradowej oraz całego miasta wpłynie na zwiększenie społecznej świadomości na temat tego miejsca. Zachęcać będzie do jego odwiedzenia nie tylko mieszkańców Gdańska, ale również osoby spoza miasta, w tym turystów z kraju i zagranicy. Projekt przyczyni się tym samym do zwiększenia ruchu turystycznego w tym miejscu, a w konsekwencji do rozwoju gospodarczego miasta i regionu.
Realizacja projektu w Kaponierze Środkowej to intensywny, wieloetapowy proces, którego celem jest rewitalizacja historycznego obiektu i nadanie mu nowego życia jako przestrzeni dla działań edukacyjno-społecznych oraz pracowni rzemiosł.
Bardzo ważnym aspektem prac są zabiegi konserwatorskie i restauratorskie, zmierzające do wydobycia wartości zabytkowego obiektu, zachowanych w autentycznej formie, m.in. oryginalne, ceglane posadzki czy rozwiązania materiałowe. Rekomendacje konserwatorskie koncentrują się na zachowaniu spójnej kolorystyki, ograniczeniu nadmiernych ingerencji oraz zastosowaniu rozwiązań odwracalnych, przyjaznych zabytkowej strukturze.
W pierwszych miesiącach projektu realizowane były prace zewnętrzne, jak i we wnętrzach budynku. Elewacje zostały oczyszczone, usunięto późniejsze, niehistoryczne ingerencje, a następnie uzupełniono ubytki wątków ceglanych. Prace te pozwolą poprawić stan techniczny i przedłużyć żywotność historycznego obiektu.
We wnętrzach trwają przemurowania polegające na uzupełnianiu ubytków ścian, ościeży i nadproży okiennych. Wykorzystywana jest cegła historyczna, starannie oczyszczona i odsolona, a tam, gdzie nie jest to możliwe, cegła nowa, o parametrach zbliżonych do historycznej. Na podstawie zachowanych fragmentów z niższych kondygnacji odtwarzane są detale architektoniczne, takie jak parapety wnęk, czy łukowe nadproża, które wymagają indywidualnych rozwiązań. Do oczyszczania ceglanych wnętrz obiektu stosowana jest metoda szkiełkowania.
Prace restauratorskie przypominają składanie skomplikowanych puzzli – brakujące elementy są uzupełniane na podstawie tych, które przetrwały, z myślą o tym, by całość pozostała czytelna, spójna i prawdziwa. Kaponiera krok po kroku przygotowywana jest do nowej funkcji: miejsca spotkań, nauki, pracy twórczej i działań społecznych, które połączą historię z teraźniejszością.
czyszczenie elewacji i wnętrz – metodą szkiełkowania (pudrem szklanym pod niskim ciśnieniem) usunięto naloty, zacieki oraz nawarstwienia z ceglanych murów i gzymsów. Na parterze ręcznie usunięto najtrudniejsze zabrudzenia, m.in. zgary pozostałe po dawnym warsztacie kowalskim. naprawy elementów ceglanych – wykonano liczne przemurowania, uzupełniono ubytki nową cegłą „Dąbrówka” oraz cegłą historyczną, a także przeprowadzono spoinowanie (fugowanie) ścian i stropów. renowacja zabytkowych posadzek – na parterze odsłonięto i oczyszczono pierwotną ceglaną posadzkę. Podjęto również decyzję o ułożeniu nowej nawierzchni z cegły na piętrze, co pozwoli na wyrównanie poziomów i ułatwi dostęp dla osób z niepełnosprawnościami. odtworzenie historycznych otworów okiennych – trwają prace nad przywróceniem pierwotnych form okien, a to wymagało usunięcia wtórnych zamurowań i betonowych elementów.Przewiduje się, że Projekt będzie miał zasięg ogólnopolski – z efektów jego realizacji będą korzystać osoby zamieszkałe na terytorium RP, odwiedzające Gdańsk m.in. w celach turystycznych. Jako taki, obszar Gdańska, w tym Góry Gradowej charakteryzuje się również dobrą dostępnością – jest skomunikowany zarówno środkami komunikacji publicznej, jak i dostępny dla osób poruszających się transportem własnym.
Efekty realizacji Projektu będą miały unikatowy charakter w skali ogólnopolskiej, w szczególności z uwagi na renomę i specyfikę działalności Hevelianum jako ośrodka służącego nie tylko zachowaniu i upowszechnianiu gdańskiego dziedzictwa kulturowego, ale i prowadzeniu aktywnej edukacji, wspieraniu działań zmierzających do rozwoju gospodarki opartej na wiedzy.
Hevelianum posiada potencjał, by przyciągać turystów z innych państw. Efekty realizacji zadania dostępne będą także dla odbiorców zagranicznych – w tym poprzez środki komunikacji elektronicznej, jak również w tłumaczeniach m.in. na język angielski.
Wartość projektu: 2 597 089,16 zł w tym 85 % dofinansowane z Funduszy Europejskich dla Pomorza.
#FunduszeEuropejskie
