Pomorska Noc Naukowców – Misja Woda

26 września zapraszamy do Hevelianum na Pomorską Noc Naukowców, która odbędzie się na Górze Gradowej już po raz 17!

Podczas tegorocznej edycji naszym motywem przewodnim jest WODA. O tym jak ważnym elementem ekosystemu ziemi są zdrowe oceany i morza, ale także nasze lokalne rzeki i jeziora, nie trzeba nikogo przekonywać. Ale warto o tym mówić.

Przygotowaliśmy dla Was warsztaty i spotkania popularnonaukowe, podczas których odkryjmy zaskakujące oblicza wody i dowiemy się dla jak wielu obszarów naszego życia woda jest niezbędna. Zapewnimy także dużą dawkę przeżyć wizualnych i dźwiękowych inspirowany motywem wody, podczas wrażeniowego seansu w planetarium mobilnym, oraz kończącego wydarzenie koncertu Piotra Kalińskiego, znanego pod pseudonimem Hatti Vatti.

Podczas całego wydarzenia dla wszystkich uczestników zapewniamy dostęp do wody, dzięki uprzejmości Gdańskich Wodociągów, przed budynkiem Wozowi Artyleryjskiej stanie beczkowóz z wodą pitną. Pamiętajcie, aby zabrać swoje bidony 😊

Zachęcamy także do obejrzenia plenerowej wystawy czasowej ‘Nauka to MY’, przedstawiającej 12 sylwetek niezwykłych naukowczyń i naukowców prezentujących różnorodność Gdańskich uczelni wyższych. To będzie ostatni weekend ekspozycji wystawy na Górze Gradowej.

data: 26 września | godz. 18:00 – 22:00 | wstęp: wolny

PROGRAM

WARSZTATY

godz.: 18:00-21:00 | lokalizacja: namioty na majdanie – głównym placu Góry Gradowej

• Jak zjadamy wodę? | Fundacja Plony

Zapraszamy na interaktywne stoisko łączące temat wody i żywności w mieście. Przez krótkie, angażujące działania uczestnicy i uczestniczki będą mogli odkryć, jak bardzo zależni jesteśmy od wody, nawet wtedy, gdy pozornie jej nie widać — np. w pieczywie, pomidorach czy burgerach.

Uczestnicy wcielą się m.in. w detektywów ukrytej wody, poznając ślad wodny produktów spożywczych, będą mogli rozgryźć, ile wody „zjadają” codzienne posiłki oraz sprawdzą, jakie są związki między tym, co jemy, a stanem mórz, rzek i zbiorników wodnych. Stworzymy też wspólną instalację wizualną, pokazującą nasze miejskie nawyki żywieniowe i ich wpływ na wodę — lokalnie i globalnie.

Fundacja Plony działa na styku miasta, przyrody i wspólnoty. Od kilku lat tworzymy i wspieramy ogrody społeczne, prowadząc działania edukacyjne wokół miejskiego ogrodnictwa, troski o glebę i żywność. W 2025 roku skupiamy się na temacie jedzenia w mieście — jako narzędzia zmiany społecznej, klimatycznej i kulturowej. Nasze działania są zawsze zaangażowane, zapraszające do współtworzenia i pełne eksperymentów z formą.

wiek: 16+| cena: bezpłatne

• Jak nosimy wodę? | Spółdzielnia Socjalna Zeroban

Ile wody zużywa przemysł tekstylny? Ile wody konieczne jest do wyprodukowania jednej koszulki lub torby? Czy popularne obecnie „ubrania z recyklingu” są faktycznie eko? Dlaczego warto znać techniki przetwarzania już raz wyprodukowanych materiałów?

Uczestnicy będą mieli okazję odświeżyć swoje stare torby lub koszulki ozdabiając je inspirowanymi bałtyckim motywem lub własnoręcznie uszyć proste akcesoria typu gumka lub opaska do włosów, saszetka na drobiazgi albo okładka na zeszyt lub książkę.

Spółdzielnia Socjalna Zeroban to przedsiębiorstwo społeczne, które łączy działania służące integracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem oraz działania praktyczne i edukacyjne na rzecz środowiska i zrównoważonego rozwoju poprzez upcykling i zamykanie obiegu materiałów reklamowych. Zespół Spółdzielni tworzą osoby z niepełnosprawnościami oraz z doświadczeniem uchodźczym, zagrożone wykluczeniem społecznym i zawodowym z uwagi na swoje specjalne potrzeby.

wiek: 7+| cena: bezpłatne

• Jak kształtujemy wodę? | Natalia Gwiazdowska

Warsztaty rzeźbiarskie w formule pop-up to okazja, by przyjrzeć się wodzie z różnych stron – od oceanów i mórz po rzeki i jeziora. Każdy uczestnik stworzy własną mapę wód gdańskich, inspirowaną deltami rzek, korzystając z papieru, tkanin i innych materiałów z recyklingu. Porozmawiamy o tym, jak chronić ich ekosystemy i różnorodność biologiczną oraz jak przeciwdziałać zanieczyszczeniom. Warsztaty są otwarte i nie wymagają wcześniejszych zapisów – można dołączyć w dowolnym momencie, z przyjaciółmi czy z rodziną. To szansa na kreatywną zabawę, chwilę zatrzymania i spojrzenie na wodę w nowym świetle.

Natalia Gwiazdowska – absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku na kierunku Rzeźba. Nauczycielka przedmiotów zawodowych w Państwowych Szkołach Budownictwa im. prof. Mariana Osińskiego i prowadząca warsztaty artystyczne. Była rezydentka WL4 – Przestrzeń Sztuki oraz Kolonii Artystów. Współtwórczyni Festiwalu Spokój. Uczestniczka licznych wystaw oraz laureatka konkursów, m. in. ArtNoble 2021 w Żyrardowie, V SBMFR w Poznaniu, XIX Międzynarodowych Warsztatów Odlewniczych w Gdańsku. W 2024 r. otrzymała Stypendium Kulturalne Miasta Gdańsk. W 2025 r. realizowała wspólnie z Blanką Byrwą pomorską nagrodę dla liderek i liderów kultury – Nagrodę Teodory, operowaną przez Nadbałtyckie Centrum Kultury. Laureatka 8. Gdańskiego Biennale w Gdańskiej Galerii Miejskiej.

wiek: 7+| cena: bezpłatne

• Jak badamy wodę? | Hevelianum

Stań się wodnym detektywem i sprawdź, co naprawdę pływa w kropli wody! Wspólnie przebadamy różne próbki przy użyciu specjalistycznego sprzętu i dowiemy się, które z nich są bezpieczne do wypicia, a które mogą skrywać zagrożenia dla naszego zdrowia.

wiek: 7+| cena: bezpłatne

SPOTKANIA POPULARNONAUKOWE

godz.: 19:00-20:00 | lokalizacja: sala Magellana w Koszarach Schronowych | I piętro

• Dzikość w obiektywie | Marcin Kostrzyński

czas trwania: 1 h | wiek: 7+| max. liczba uczestników: 80 osób | cena: bezpłatne

Spotkanie, które z cyklu NATURALNIE Z HEVELIANUM, w trakcie Marcin Kostrzyński przedstawi uchwycone na autorskich nagraniach dzikie zwierzęta w ich naturalnym środowisku. Nagrania zostaną wzbogacone o prowadzoną przez autora narrację w czasie rzeczywistym. Nie zabraknie opowieści o pełnych napięcia spotkaniach z niedźwiedziami, frywolnie hasających dzikach oraz zabawnych historii pełnych ciekawostek ze świata zwierząt. Scenerią będą m.in. brzegi rzek i zbiorników wodnych, czyli wodopojów oraz miejsc wypoczynku lub polowań rozmaitych gatunków. Od małych kałuż, po zabagnione lasy czy rwące potoki.

Marcin Kostrzyński – autor filmów przyrodniczych, obserwator przyrody, doświadczony edukator przyrodniczy. Z wykształcenia dziennikarz, leśnik i operator kamery. Autor kanału na YouTube oraz fanpage’a na Facebooku ,,Marcin z Lasu”.

SPOTKANIA ARTYSTYCZNE

godz.: 18:00-20:00 | lokalizacja: sala Kolumba w Koszarach Schronowych | parter

• Warsztat z Salamonem | Maciej Salamon

czas trwania: 2 h | wiek: 16+| max. liczba uczestników: 20 osób | cena: bezpłatne, obowiązują zapisy: TUTAJ

Maciej Salamon, twórca i właściciel firmy portretowej M. Salamon, podczas warsztatów w Centrum Hevelianum podzieli się swoją wiedzą i doświadczeniem w tworzeniu portretów. Uczestnicy będą mieli okazję poznać autorską technikę mieszaną, która łączy elementy malarstwa i rysunku, oraz odkryć tajniki uchwycenia charakteru i emocji portretowanej osoby. Warsztaty będą okazją do zgłębienia warsztatu artystycznego, obserwacji pracy profesjonalnego portrecisty oraz praktycznego eksperymentowania z różnymi metodami twórczymi.

Maciej Salamon – urodzony w 1984 roku. Grafik, muzyk, ilustrator. Studiował na gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych, na której aktualnie prowadzi zajęcia wydziale Rzeźby i Intermediów. Wokalista i gitarzysta nekropolowego duetu Nagrobki. Wraz z Nagrobkami nagrał cztery płyty i wystąpił na najważniejszych polskich festiwalach (Opener w Gdyni, Off w Katowicach, Unsound w Krakowie), a także na Dokumenta w Kassel czy w Muzeum Narodowym w Krakowie. Twórca teledysków i animacji. Wielokrotnie nagradzany za swoją twórczość (na festiwalach filmów animowanych w Tokyo, Irvine w Californii, Yach festiwalu czy nagrodą dla Młodych twórców Prezydenta Miasta Gdańska). Prowadził zakładową Galerię Gablotka na terenie Stoczni Gdańskiej. Współtwórca interdyscyplinarnego wydarzenia W szczerym Polu.

SPACER PRZYRODNICZY

godz.: 18:00-19:00 | lokalizacja: początek trasy – Zbiornik Mokra Fosa, róg Powstańców Warszawskich i Nowe Ogrody (przy zegarze słonecznym) | koniec trasy –  majdan (główny plac Góry Gradowej) | obowiązują zapisy: TUTAJ

• Woda w mieście | Michał Gintowt | Gdańskie Wody

Spacer przyrodniczy dla rodzin wokół zbiornika retencyjnego Mokra Fosa – miejsce relaksu, dom dla fauny i flory, czy element infrastruktury przeciwpowodziowej. Michał Gintowt opowie o funkcjach jakie pełnią zbiorniki wodne w mieście. Jak zmiany klimatu mogą wpływać na nasze miasto i co robimy by do tych zmian się adaptować?

Michał Gintowt – oceanograf z pasją do badań morskich i ochrony środowiska. Uczestnik licznych rejsów badawczych na Morzu Bałtyckim, aktywnie zaangażowany w projekty naukowe i konferencje poświęcone zrównoważonemu zarządzaniu zasobami wodnymi. Obecnie pracuje jako specjalista ds. środowiskowych w Gdańskich Wodach, gdzie łączy wiedzę naukową z praktyką inżynierską, wspierając działania na rzecz czystości wód i adaptacji do zmian klimatu.

czas trwania: 1 h | wiek: 7+| max. liczba uczestników: 25 osób |  cena: bezpłatne, obowiązują zapisy: TUTAJ

PLANETARIUM

godz.: 18:00-21:00 | lokalizacja: namiot sferyczny – główny plac na Górze Gradowej | czas trwania: 10 min. | wiek: 7+| max. liczba uczestników: 15 osób | cena: bezpłatne

• „Sounds of the Ocean– produkcja Embodied Sounds” | wrażeniowy pokaz w planetarium mobilnym

‘Sounds of the Ocean’ to wielokrotnie nagradzany, immersyjny pokaz łączący naukę i sztukę, który poprowadzi Cię w podwodną odyseję. Odetnij się od otaczającego nas świata i zatrzymaj się na 10 minut zachwycającego seansu. Pozwól się pochłonąć obrazom piękna oceanów, zanurz się w muzyce i dźwiękach natury. To doświadczenie łączy głosy wielorybów i delfinów z oryginalną sztuką wizualną, aby w pełni zabrać Cię w podróż do podwodnego świata.

Autorem projektu jest reżyser i kompozytor Joshua Sam Miller, a współreżyserką Elise Lein. Twórcy mówią o projekcie “zabierzemy Cię na głębokość 900 metrów pod powierzchnię oceanu, gdzie będziesz słuchać nagrań życia oceanicznego z głębokich wód kanionu Zatoki Monterey, tuż u wybrzeży północnej Kalifornii. Łączymy te dźwięki z instrumentami, takimi jak klarnet, harfa, fortepian, wiolonczela, misy kryształowe i tybetańskie oraz perkusja, aby poprowadzić Cię w relaksującą muzyczną podróż.”

DLACZEGO OCEANY? DLACZEGO DŹWIĘK?
W oceanach kryje się, w zależności od szacunków, od 50% do 80% całego życia na Ziemi. Celem ‘Sounds of the Ocean’ jest podnoszenie świadomości i zrozumienia krytycznych problemów związanych ze zdrowiem naszych oceanów, a także wspieranie ludzi w prowadzeniu zdrowego życia, poprzez tworzeni przestrzeni sprzyjającej relaksowi.

Więcej o projekcie na https://www.soundsoftheocean.com/

HATTI VATTI

godz.: 20:30-22:00 | lokalizacja: scena – główny plac na Górze Gradowej | czas trwania: 1.5 h.  | wiek: 16+| cena: bezpłatne

Hatti Vatti – jeden z najbardziej wyrazistych polskich twórców muzyki elektronicznej – wypłynął na nowe muzyczne wody, dołączając do legendarnej belgijsko-angielskiej wytwórni R&S Records z nowym, instrumentalnym albumem łączącym elektronikę i jazz.

Zeszłoroczny album Zeit to dziewięć utworów, nagranych z Rafałem Dutkiewiczem (perkusja – Skalpel, Brodka), Pawłem Stachowiakiem (gitara basowa – EABS, Błoto, Siema Ziemia) i Piotrem Chęckim (saksofon – Nene Heroine, Wojtek Mazolewski Quintet, Pink Freud), tworzy nieprzewidywalny strumień dźwięku – momentami spokojny jak tafla, innym razem rwący jak górski potok.

Na płycie słychać echa japońskiej sceny ambient, krautrocka, jazzu i dubu – eklektycznych muzycznych prądów, które mieszają się tworząc nieoczywistą całość.

Gdańsko-warszawski kwartet zanurza się w eksperymencie, oferując słuchaczom muzykę, która wymyka się gatunkowym brzegom. Zapraszamy na Górę Gradową na koncert artystów.

WYSTAWY | godz. 18:00-22:00

• Shiny Happy People | Maciej Salamon

lokalizacja: przy głównym placu Góry Gradowej | wstęp: wolny

Artysta Maciej Salamon zaprezentuje cztery rzeźby z serii „Shiny Happy People”. Te nietuzinkowe dzieła pełnią również funkcję fontann, wprowadzając ruch i dźwięk w przestrzeń wokół siebie. Intensywny róż, przykuwa wzrok swoją jaskrawością i ekspresją, a każda przedstawia uśmiechniętą głowę – pełną radości, ale jednocześnie skrywającą pewną tajemnicę. To od widza zależy, jak odbierze te uśmiechy: czy dostrzeże w nich szczerość i beztroskę, czy też subtelne zawoalowanie, które może nieco zwodzić? Rzeźby prowokują do refleksji nad naturą emocji, grą pozorów i rolą, jaką uśmiech odgrywa w naszym codziennym kontakcie z innymi.

• Plenerowa wystawa czasowa Nauka to MY

lokalizacja: przy głównym placu Góry Gradowej | wstęp: wolny

Bohaterkami i bohaterami wystawy jest dwanaście osób. Prowadzą badania naukowe i kształcą studentów na sześciu gdańskich uczelniach – Gdańskim Uniwersytecie Medycznym, Akademii Sztuk Pięknych, Akademii Muzycznej, Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu, Uniwersytecie Gdańskim i Politechnice Gdańskiej. Ich dyscypliny są tak odległe od siebie, jak typografia i onkologia czy muzyka i inżynieria. Ekspozycja pozwala nie tylko uchylić drzwi laboratoriów i podejrzeć warsztat indywidualnej pracy, ale również znaleźć odpowiedzi na pytania o pasje i motywacje, wartości i marzenia.

Partnerzy wydarzenia: Gdańskie Wodociągi, Gdańskie Wody
Patroni medialni: trojmiasto.pl, gdansk.pl

Dofinansowanie:

Unia Europejska – projekt NightMission w ramach programu Horyzont Europa.

Wydarzenia odbywają się także na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym, w Uniwersytecie Gdańskim, na Politechnice Gdańskiej, w Uniwersytecie Morskim w Gdyni, w Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni, w Centrum Nauki Experyment, szczegóły wszystkich atrakcji dostępne na www.pomorskanocnaukowcow.eu

WAŻNE INFORMACJE: 

– Regulamin udziału w wydarzeniu Pomorska Noc Naukowców – Misja woda 

– Parking:

Parking górny podczas wydarzenia będzie nieczynny, zachęcamy do skorzystania z parkingów:

• przy ulicy Gradowej 3, niedaleko skrzyżowania z ul. H. Dąbrowskiego (za stacją benzynową),
• przy ul. 3 Maja 9 (przy Sądzie Rej. Gda-Pd),• przy Placu Zebrań Ludowych (zalecany/największy).

– Dojazd komunikacją miejską:

• przystanek Gdańsk Główny – wejście schodami pod górkę, po prawej stronie od dworca PKS lub od strony parkingu przy ul. 3 Maja (Sąd Rejonowy).
• przystanek Brama Oliwska – wejście od strony stacji benzynowej ul. Gradowa.